Kunstschaatsen heeft er drie TC4-coaches bij: Erg tof, superleuk, heel goed!

Indy Babb, Thomas Kennes en Caya Scheepens behaalden onlangs hun diploma voor trainer-coach niveau 4. Zij slaagden voor deze nieuwe opleiding in het kunstschaatsen, die de KNSB opzette met de Internationale Schaatsunie (ISU). De opleiding, bedoeld om het kunstschaatsen in Nederland mee naar een hoger niveau te tillen, bleek een schot in de roos. Luister naar de drie geslaagden.

Wat is je algemene indruk van deze opleiding?
Indy Babb (24), trainer-coach bij onder meer Amaranth in Den Haag en mede-oprichter van Dazzling Figure Skating:
“Heel positief! Het is niet alleen een heel goede opleiding, maar ook een superleuke ervaring. Door de samenwerking met de ISU kregen we in Oberstdorf (Duitsland) en Champéry (Zwitserland) een kijkje in de keuken van die Centers of Excellence. Je staat daar samen op het ijs met buitenlandse toptrainers en toprijders en ziet hoe zij het aanpakken. Mooi om mee te maken! Als trainer moet ik nog veel leren, maar ik merk wel dat ik de goede richting op ga. Bepaalde oefeningen die zij deden gebruikte ik al in mijn trainingen. Dus ik heb ook geleerd wat meer op mezelf te vertrouwen.”

Thomas Kennes (29), meervoudig Nederlands kampioen, werkt nu als trainer-coach met (Magic Skates) Breda als thuisbasis: “Ik denk dat de KNSB een heel goede richting ingeslagen is door deze opleiding specifiek op het kunstschaatsen aan te passen. Met name het praktijkgedeelte wordt nu echt serieus genomen door samen te werken met internationale coaches die al lang in deze branche werken en een schat aan ervaring hebben. Ik ben dus zeer positief. Fijn is dat je met die ervaren coaches kennis kunt uitwisselen. Als je zelf ergens mee worstelt, kun je het bij hen droppen. En je leert veel, doordat je ziet hoe zij met bepaalde problemen omgaan. Dit is, denk ik, veel diepgaander dan opleidingen uit het verleden.”

Caya Scheepens (22), voormalig Nederlands juniorenkampioen, werkt nu als trainer-coach bij de Bossche Kunstrij Vereniging (BKV): “De opleiding heeft mijn verwachting waargemaakt. Ik heb een hoop nieuwe informatie kunnen opzuigen. We zijn dieper in de stof gedoken en omdat we in april 2024 al begonnen, heb ik veel zaken meteen kunnen toepassen in het afgelopen wedstrijdseizoen. Ik heb net een iets diepere laag in mijn coaching kunnen aanbrengen. Dat was erg tof. Het heeft me bovendien aangezet tot een hoop zelfreflectie. Een voorbeeldje? Ik heb geleerd iets meer na te denken over periodisering, met name over het toebouwen naar een wedstrijd. Het gaat dan over monitoren, afstemmen met de sporter zelf.”

Waarom ben je de opleiding gaan volgen?

Indy: “Zelf heb ik tot 2020 bij de junioren gereden. Toen gaf ik ook al kunstschaatsles. De passie voor het zelf schaatsen werd minder, terwijl die voor het trainen groeide. Toen ben ik gestopt als schaatsster en heb gekozen voor het lesgeven. Dat doe ik nu fulltime, soms wel zeven dagen in de week. Ik ben deze opleiding gaan doen, omdat ik zo veel mogelijk kennis wil vergaren. Ik had de opleidingen 2 en 3 gedaan, dus waarom niet verder met niveau 4? Het is goed om je kennis te verbreden en hoewel het niet per se nodig is om bij wedstrijden te mogen coachen, werkt het wel goed als je kunt laten zien dat je diploma 4 op zak hebt.”

Thomas: “Ik was, heel eerlijk, sceptisch toen ik aan deze opleiding begon, omdat een eerdere opleiding bij de KNSB veel te weinig op kunstschaatsen was gericht. Nu ben ik heel dankbaar dat de KNSB mij deze kans bood.”

Caya: “Als trainer-coach ben je nooit uitgeleerd. Dus toen ik het aanbod kreeg deze opleiding te volgen, was ik meteen enthousiast. Mooi, weer een kans om iets nieuws te leren en mijn coaching naar een hoger niveau te tillen en mijn sporters weer beter kan begeleiden. Want dat is waar ik het voor doe.”

Wat is je het meest bijgebleven?

Caya: “Het was goed om een kijkje in de keuken te krijgen bij buitenlandse topcoaches. Elke trainer heeft net een andere stijl, het helpt als je van verschillende coaches wat opsteekt. Dat vergroot het vocabulaire dat je zelf als trainer-coach ter beschikking hebt. Bij elke sporter past ook een andere stijl van coaching. Wat bij de ene goed werkt, is voor de ander niet geschikt. Hoe meer stijlen ikzelf kan gebruiken, hoe meer maatwerk ik kan leveren voor mijn sporters.

“Ook van de andere cursisten heb ik veel opgestoken. Het is echt fijn om met elkaar te kunnen sparren, belangrijk ook. Je hebt altijd wel sporters waarvan je in de begeleiding denkt: doe ik het helemaal goed? Het is goed om van anderen te horen dat zij soms met dezelfde twijfels zitten en om te leren van hun aanpak.

“Ik ben trainer-coach bij BKV met rijders van alle niveau, van basic novice tot en met senioren. Ik focus me op de topgroep en kijk ook welke talenten potentie hebben. Dat laatste zat ook in de opleiding: het scouten van talenten en uitzoeken welke leerweg zij moeten afleggen. In welke fase van hun ontwikkeling zitten zij, welke trainingen horen daarbij? Het helpt ook om differentiatie te kunnen aanbrengen in je lesstof als je een gemengde groep traint.”

Indy: “Het beste advies dat we hebben gekregen, is om een eigen twist te geven aan met name technische oefeningen. Zij keken dan wat wij deden en gaven daar net een eigen draai aan. Soms kwamen ze ook met nieuwe oefeningen, zowel voor schaatsvaardigheid als sprongen, waar wij ons voordeel mee kunnen doen.
"Ik heb veel moois gezien, maar het gaafst was wel ons verblijf in Champéry, waar de examens plaatsvonden. Daar zagen we rijders van Stéphane Lambiel triple axels en viervoudige salchows springen, en daar sta jij dan naast. Dat was indrukwekkend en heel wat anders dan dat je die sprongen via het schermpje van je telefoon ziet. Het was ook voor de jonge rijder die ikzelf had meegenomen, Leon Lo, erg inspirerend. Hij werkt ook aan de triple axel, maar er zijn in Nederland geen rijders die dat kunnen. Hij keek zijn ogen uit en bloeide op, hieraan kan hij zich optrekken.”

Thomas: “Allereerst ben ik mijzelf keihard tegengekomen als coach. Het is belangrijk dat je als coach op tijd rust neemt en de juiste prioriteiten weet te stellen. Dat is wat ik vooral heb geleerd in deze opleiding. Hoe? Tijdens het eindgesprek hebben ze mij flink aangepakt, hard en eerlijk. Ze zeiden: vertel maar eens waar je als coach mee bezig bent. Ik ben dankbaar dat ze me op die manier hebben aangepakt. Daar ga ik nog heel lang iets aan hebben.

“Nadat ik gestopt was als actief schaatser is alles heel snel gegaan, onder meer omdat ik na een half jaar al een mooie kans kreeg om met Lindsay (van Zundert, red.) het traject richting de Olympische Spelen in te zetten. Ik kon werken over de hele wereld, begeleidde Lindsay bij EK, WK en Grand Prixs, werd uitgenodigd voor kampen in het buitenland. Dat was geweldig, maar ik had amper de tijd om te beseffen hoe dankbaar ik daarvoor mocht zijn. Dat realiseer ik me nu eigenlijk pas goed, dankzij de spiegel die me werd voorgehouden, zowel positief als negatief. Heel veel dingen gaan gewoon goed, maar er zijn ook zaken die anders, beter kunnen. Dat kreeg ik recht in mijn face, ze namen geen blad voor de mond.”

Wat ga je met je nieuwe kennis doen, wat is je ambitie als trainer-coach?

Indy: “Ik denk echt dat ik dankzij deze opleiding een betere trainer-coach ben geworden. Sowieso heb ik weer meer ervaring opgedaan, maar het heeft me vooral een enorme boost gegeven om andere, buitenlandse settings mee te maken. Dat is iets wat ik uit mezelf niet zomaar zou hebben gedaan. Dankzij de opleiding is het pakket dat ik als trainer te bieden heb, weer een beetje beter gevuld.
“Mijn ambities? Sowieso wil ik, ongeacht hun niveau, altijd proberen het beste uit mijn rijders te halen. Ik zou het heel gaaf vinden om ooit rijders te coachen bij een EK, WK of zelfs de Olympische Spelen. Dat is mijn ultieme droom. Wij hebben zeker veelbelovende talenten rondrijden, Leon Lo is een van hen. Ik denk dat hij het als kunstschaatser ver kan schoppen. We gaan het zien...”

Caya: “Wat ik geleerd heb, pas ik gewoon toe bij mijn club. Ik probeer te blijven leren, ben altijd op zoek naar nieuwe dingen, met als doel: mijn sporters beter maken. Ik kan deze opleiding zeker aanbevelen. Wanneer je als trainer-coach naar een hoger niveau wilt, moet je dit zeker doen, het helpt je om het volgende stapje te zetten in je carrière.
“Mijn ambitie? Ik wil jonge kunstschaatsers opleiden om het beste uit hun potentieel te halen. Liefst doe ik dat door hen blessurevrij de hele weg te laten afleggen. Waar dat toe leidt, weet je niet. Bij de ene kan de top liggen bij deelname aan een NK, voor andere rijders is het mogelijk om een EK, WK of zelfs de Olympische Spelen te halen. Toen ik zelf aan kunstschaatsen deed, was dat mijn droom: de Spelen. Wanneer ik dat als coach waar kan maken, zou dat heel erg mooi zijn. Het is geen absolute must, maar rijders trainen misschien wel van hun 6de tot hun 21ste bij jou. Belangrijk is dat ze achteraf kunnen terugkijken op een carrière die hen heeft gebracht wat binnen hun mogelijkheden lag. Ja, als de Olympische Spelen daarbij horen, zou dat geweldig zijn.”

Thomas: “Wat ik op het ijs doe als trainer, dat blijft ook na deze opleiding grotendeels hetzelfde. Natuurlijk blijf ik mijzelf ontwikkelen en zorgen dat ik mijn atleten op de juiste manier begeleid. Ik heb wel geleerd dat ik soms beter moet nadenken, eerst wat moet analyseren, voordat ik met een mening of plan kom. Kan het eigenlijk wel wat ik nu wil? Iets meer volwassen reageren dan impulsief. Ik kan moeilijk nee zeggen tegen dingen, vind het coachvak geweldig. Liefst sta ik van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat op het ijs. Maar dat is niet altijd nodig of slim om te doen. Ik heb geleerd meer na te denken over de arbeid-rustverhouding, periodisering, zowel voor mijzelf als voor mijn sporters. Daar ga ik hard mee aan de slag.
“De ijsbaan in Breda blijft mijn thuishaven. Daar train ik bij Magic Skates Breda/Jolly Ice Sports en daarnaast begeleid ik rijders privé. Mijn advies aan andere trainers? Volg je hart en als je ambities hebt: vecht ervoor en ga ervoor. Onze sport is keihard, doe wat goed voor je voelt. Het volgen van een opleiding hoort daarbij. Dat doe je omdat je iets wilt leren, maar allereerst moet er ambitie zijn. Mijn ambities? Die zijn torenhoog en letterlijk eindeloos. Ik wil als coach meedraaien in de wereldtop en dus ook ooit op de Olympische Spelen staan.”