Twee trainers, 64 jaar schaatsplezier

Op de ijsbaan van Kardinge (Groningen) begint ook Schaats Trim Club Roden deze week aan een nieuw seizoen op het ijs. Voor trainers Jettie Nieuwenhuis en Stephan Ludolphy is het respectievelijk het 34ste en 30ste jaar dat ze hun schaatsen onderbinden om anderen de fijne kneepjes van de sport bij te brengen. En als het aan hen ligt, komen daar nog heel wat jaren bij. Zo staan zij symbool voor al die grotendeels anonieme clubtrainers in het land.

Het is dinsdagavond, klokslag zeven uur. Op het koude ijs van Kardinge verschijnen de geel-blauwe clubjassen van Schaats Trim Club Roden (STC Roden). De eerste ijstraining van het seizoen staat op het programma. De schaatsen voelen nog wat onwennig en de spieren moeten weer aan het werk. Maar tussen de leden bewegen twee mensen voor wie deze avond inmiddels een vertrouwd ritueel is: Jettie Nieuwenhuis (54) en Stephan Ludolphy (62).

“Als ik bij de seizoensstart weer in Kardinge kom, zie ik meteen dezelfde vertrouwde gezichten”, vertelt Stephan. “Mensen die je de hele zomer niet hebt gezien, maar die hier al jaren iedere winter opduiken.” Jettie hoeft niet lang na te denken over het gevoel dat die hereniging oproept. “Thuis!”, zegt ze enthousiast. Stephan knikt instemmend. “Ja, thuis.”

Dat thuisgevoel gaat ver terug. Jettie kwam in 1992 bij de vereniging, die door haar oom Gerben de Jong werd opgericht. Tijdens haar opleiding aan de ALO in Groningen behaalde ze haar trainersdiploma en begon ze met het begeleiden van de jeugd. Enkele jaren later kwam Stephan erbij. Hij volgde in 1995 en 1996 een opleiding tot jeugdschaatsleider en liep stage bij Jettie. Hoe dat ging? “Ik zal je heel eerlijk zeggen, ik weet het niet meer. Dat is zo lang geleden!”, lacht Stephan.

Bij Jettie staan de herinneringen aan die beginjaren wat scherper op het netvlies. Vooral de trainingen op de voormalige buitenbaan in het Groningse Stadspark staan haar bij. “Daar stond je soms gewoon in de regen training te geven. Er lagen bladeren op het ijs en als je viel, had je meteen een nat pak.”

In 1993 verruilde STC Roden de buitenbaan voor het gloednieuwe Kardinge. Een flinke verbetering, al kon het ook daar behoorlijk koud zijn. “We stonden hier elke zaterdag om acht uur ’s ochtends te blauwbekken”, herinnert Jettie zich. Vooral één fanatiek jeugdlid is haar bijgebleven. Zelfs met blauwe lippen bleef hij maar doorschaatsen, terwijl Jettie stond te verkleumen. “Ik heb als trainer het principe dat ik nooit eerder van het ijs ga dan mijn leden. Dus ik stond maar te hopen dat hij eindelijk zou stoppen!”, lacht ze. “Maar het zijn mooie herinneringen.”

Hoewel het duo al tientallen jaren samen trainingen verzorgt, verschillen hun aanpakken behoorlijk. Jettie, die ook docent is aan de Hanzehogeschool, is de creatieve en technische duizendpoot. Stephan, eigenaar van een sportschool, houdt van snelheid en een flinke dosis humor. “Jettie is echt een docent”, zegt Stephan. “Ik ben meer een entertainer.” Beiden schieten in de lach.

Als docent en schaatstrainer verdiept Jettie zich voortdurend in nieuwe manieren van motorisch leren. “Vroeger gaf ik vooral technische aanwijzingen, maar niet iedereen begrijpt die even makkelijk. Daarom probeer ik mensen tegenwoordig vooral te laten ervaren hoe een beweging voelt. Via oefeningen en impliciete leervormen ontdekken schaatsers zelf wat werkt, waardoor techniek vaak sneller beklijft." Daarbij gaat ze graag op een creatieve manier te werk. Tijdens de droogtraining gebruikt ze bijvoorbeeld stokken om deelnemers een bepaalde beweging te laten ervaren. Stephan kijkt er met bewondering naar. “Ze bedenkt allerlei oefeningen die je bij andere trainers niet tegenkomt. Dat zou ik zelf niet kunnen.”

Andersom waardeert Jettie zijn fanatisme. Stephan schaatst zelf mee met de snelle groep, houdt het tempo hoog en geeft onderweg aanwijzingen. Want ook bij de zelfbenoemde entertainer draait het om een goede schaatstechniek. Wie bij hem traint, ontkomt dan ook niet aan zijn favoriete aanwijzing. “Dieper zitten, dieper zitten, dieper zitten”, imiteert voorzitter Berno Pestman hem. “Dat klopt”, bevestigt Stephan met een grijns.

Hoe belangrijk de trainers voor hun leden zijn, blijkt uit het verhaal van Eiske (76). Ze groeide op bij een boerderij in het Noord-Groningse Leens, waar ze haar eerste meters maakte op bevroren slootjes. Inmiddels traint ze al ongeveer zes jaar bij Jettie. Na een paar valpartijen op natuurijs besloot ze het wat rustiger aan te doen en kwam ze in haar groep terecht. Daar wil ze het liefst blijven.

“Het voelt lekker bij Jettie. Zij legt alles net een beetje anders uit”, vertelt Eiske. Vooral de aandacht voor techniek spreekt haar aan. Maar de betrokkenheid stopt niet zodra de schaatsen uitgaan. “Toen ik een nieuwe knie kreeg, kwam ze samen met Berno (voorzitter, red.) bij mij thuis om te kijken hoe het ging. Met een bosje bloemen. Zo zijn ze wel”, vertelt Eiske.

Voor beide trainers is die persoonlijke aandacht minstens zo belangrijk als een goede schaatsslag. Stephan herkent dat vanuit zijn sportschool, waar veel ouderen trainen. Naar eigen zeggen schenkt hij er vijfhonderd koppen koffie per week. Niet omdat iedereen zo’n dorst heeft, maar omdat de koffie ook een aanleiding is om even te blijven hangen en bij te praten.

“Ik vind het belangrijk dat mensen zich op hun gemak voelen”, legt Stephan uit. “Natuurlijk komen ze om te sporten, maar hoe je de training geeft, maakt een groot verschil.” Ook op het ijs draait het niet uitsluitend om prestaties. “Niemand moet”, vult Jettie aan. “Iedereen doet gewoon mee. En als het even niet lukt, mag het altijd wat minder.”

Beiden werden op verschillende momenten verrast met een blijk van waardering voor hun jarenlange inzet. Jettie ontving eerder al een onderscheiding tijdens een ledenvergadering voor haar 25 jaar trouwe dienst, terwijl Stephan onlangs in het zonnetje werd gezet voor zijn dertigjarig trainerschap. “Ik had helemaal niet door dat ik al dertig jaar trainer was!”, lacht Stephan. Ook Jettie stond er nooit zo bij stil. “Daar ben je niet mee bezig, maar natuurlijk is het wel heel fijn.” Stephan knikt instemmend. “Ik vond het een hele leuke waardering.”

Voorzitter Berno Pestman vindt de erkenning meer dan verdiend. “Vrijwilligers vinden is binnen verenigingen heel moeilijk. Als je blindelings op zulke mensen kunt vertrouwen, mag je ze best even in het zonnetje zetten.” Zelf blijven de trainers bescheiden. “Daar ben je niet mee bezig, maar natuurlijk is het wel een mooie waardering”, zegt Jettie.

Met 64 jaar gezamenlijke trainerservaring zou je denken dat het tweetal inmiddels wel weet hoe het moet. Toch hebben beiden nog ambities. Stephan wil dit seizoen meer aandacht besteden aan techniek, in plaats van vooral snelheid en rondjes rijden. Jettie blijft experimenteren met nieuwe lesmethoden. En stoppen? Voorlopig niet.

“Zolang ik fit ben, ga ik door”, zegt Jettie. Ze heeft bovendien nog een persoonlijke wens: de opening van het nieuwe Kardinge meemaken. Na de buitenbaan in het Stadspark en de verhuizing naar de overdekte ijsbaan lijkt het haar prachtig om ook de volgende generatie ijsbaan te betreden. “Dat zou ik ook wel heel leuk vinden”, knikt Stephan.

Maar eerst wacht een nieuw seizoen met vertrouwde gezichten, technische oefeningen, snelle rondjes en vooral veel plezier. Wereldkampioenen zullen ze waarschijnlijk niet meer opleiden, grapt Stephan. “En zelf word ik het ook niet meer!”, voegt hij lachend toe. Voor Jettie gaan plezier en ontwikkeling hand in hand. “Beter leren schaatsen begint met plezier. Als leden met vertrouwen en enthousiasme aan hun techniek werken, volgen de resultaten vanzelf. En als ze na elke training met een goed gevoel van het ijs stappen en de volgende keer met goede moed terugkomen, dan is het iedere keer weer een feestje.”