Auteur: Sjors Leek
Een sociaal veilige sportomgeving ontstaat niet vanzelf. Het onderwerp vereist het hele jaar door aandacht. Bij De IJsster in Sneek houden ze proactief een vinger aan de pols, via de halfjaarlijkse ledenenquête. “Op die manier zetten we aan tot nadenken.”
Net als bij veel andere schaats- en inlineskateverenigingen kwam ook bij De IJsster het onderwerp Veilig Sportklimaat pas echt op de agenda toen de KNSB hierom vroeg. In 2022 ging de club er actief mee aan de slag: een werkgroep werd opgericht om het nieuwe beleid vorm te geven. Albert Kingma werd de nieuwe vertrouwenscontactpersoon (VCP) en later kwam daar nog een vrouw bij, Anneke Hofstra. Daarnaast stofte De IJsster zijn gedragscode af en hield die opnieuw tegen het licht.
Het aanvragen van VOG’s (verklaringen omtrent gedrag) ging na wat opstartproblemen soepel. Albert en Anneke vertellen hoe dat in zijn werk ging: “Toen we de VOG ter sprake brachten bij de trainers, voelde dat voor sommigen als een lichte motie van wantrouwen. Waarom moest het plotseling zo serieus? Dat moesten we heel goed uitleggen en we zijn ook creatief geweest om iedereen binnenboord te houden.”
Omdat de trainers zich al heel veel inzetten voor de club en zeer regelmatig aanwezig waren, wilde het bestuur hen niet nog verder belasten. Zij zetten in op een eet-vergadering, waarbij in een informele setting diverse onderwerpen aan bod konden komen. Zo ook een Veilig Sportklimaat.
“Die formule werkte heel goed”, stelt Albert, in het dagelijks leven maatschappelijk werker. “We hadden iedereen bij elkaar en de sfeer was hartstikke goed. In de beginfase hebben we iedereen vooral tijd en ruimte gegeven, want uiteindelijk zegt een VOG nog niet veel. Het gaat vooral om hoe je met elkaar omgaat en hoe je er aandacht aan besteedt. Veilig schaatsen en veilig schaatsbeleid moet je vooral voelen.”
Wensen en behoeften
De IJsster is een club die het hele jaar activiteiten aanbiedt. Van de schaatstrainingen in Thialf, tot de fiets- en skeelertrainingen in de zomer: er is in elk seizoen wel iets te doen. De club wilde de leden meer meenemen bij het beleid rond Veilig Sportklimaat en ook de wensen en behoeften van de leden peilen. De twee VCP’s leggen uit waarom dat nodig was. “Bij de trainersvergaderingen kregen we altijd terug: ‘we horen nooit iets’, dus de gedachte was altijd dat de zaken goed liepen. Maar je moet de mensen uitnodigen om iets te zeggen. Anders doen ze het simpelweg niet of vergeten ze het. Daarom hebben we een vragenlijst geïntroduceerd.”
Die vragenlijst begon als experiment. De club haalde er echter zoveel nuttige informatie uit, dat het nu een halfjaarlijks terugkerend item is. Na de zomer en na het winterseizoen worden de leden uitgenodigd om het online formulier in te vullen. “In de enquête nemen we ook vragen op over de sfeer binnen de groep en of mensen zich gezien en gehoord voelen door de club en de trainer. Op die manier zetten we aan tot nadenken.” In diezelfde vragenlijst en de terugkoppeling naar de leden komen ook de namen en contactgegevens van de vertrouwenscontactpersonen terug.
Natuurlijk bestaat de vragenlijst niet alleen uit vragen over het sportklimaat. Ook sportinhoudelijke vragen komen voorbij, zoals terugkoppeling van de trainingen en suggesties voor het nieuwe seizoen. En de leden doen enthousiast mee. Albert: “De reacties waren positief. De leden vinden het belangrijk en goed dat we dit doen. De waardering die we kregen was boven verwachting.”
De KNSB stelt de vier basiseisen voor een veilig sportklimaat sinds 1 januari van dit jaar verplicht. Het gros van de verenigingen voldoet intussen aan die verplichting, bij de overige clubs wordt hier hard aan gewerkt. Zo heeft 82 procent van alle schaats- en inlineskateverenigingen een vertrouwenscontactpersoon (peildatum 1 oktober). Vooral het regelen van de VOG’s vergt tijd, maar ook deze basiseis hebben steeds meer clubs intussen afgevinkt. Meer informatie over de Vier V's vind je hier.
