Hoe word je een betere trainer?

Die vraag bracht afgelopen zaterdag 237 trainers naar Papendal voor het 14e Trainerscongres Schaatsen & Inlineskaten. Een dag vol workshops, praktijksessies en gesprekken met collega's. Met één gezamenlijk doel: nieuwe inzichten opdoen, ervaringen delen en het beste uit hun sporters én zichzelf halen.

Dat trainers uit heel Nederland behoefte hebben aan zo'n dag, blijkt uit de opkomst. Met 237 deelnemers beleeft het Trainerscongres Schaatsen & Inlineskaten, dat de KNSB samen met de Nederlandse Schaats Trainers Vereniging (NSTV) organiseert, dit jaar zijn op één na best bezochte editie ooit. Volgens Marieke Jonker van de KNSB is dat precies waar het congres voor bedoeld is. "Het moet een ontmoetingsplaats zijn voor trainers uit alle disciplines. Nieuwe informatie ophalen, kennis met elkaar delen en nieuwe mensen ontmoeten. Dé dag voor de trainers uit onze sporten."

Dat ontmoetingskarakter is al zichtbaar voordat de eerste workshop begint. Bij de registratiebalie worden handen geschud en ervaringen uitgewisseld. Trainers praten over de afgelopen winter, sporters die grote stappen hebben gezet en uitdagingen waar ze in hun trainingen tegenaan lopen. Van langebaan tot kunstschaatsen, shorttrack en inlineskaten: alle disciplines zijn aanwezig. De een met een verenigingsjas aan, de ander met een notitieblok onder de arm of skeelers aan de rugzak. Maar uiteindelijk komen de trainers niet alleen voor de gesprekken bij de koffie. Ze zijn vooral naar Papendal gekomen om nieuwe ideeën op te doen voor hun eigen praktijk.

Tijdens de inloop in de centrale hal vertelt een kunstschaatscoach hoe een yoga-workshop van een eerdere editie nog altijd doorwerkt in zijn trainingen. “Ik weet nog goed wat we deden en hoe we ons voelden toen we uit die workshop kwamen." De aandacht voor ademhaling en ontspanning bleek zo waardevol dat hij die elementen nog steeds gebruikt in zijn eigen off-ice trainingen. Niet veel later klinkt een oproep door de luidsprekers om plaats te nemen in de plenaire zaal. Het is het teken dat het congres officieel van start gaat.

Na een korte opening schuift Niels Kerstholt aan voor het eerste plenaire interview van de dag. De voormalig shorttracker en bondscoach van TeamNL krijgt een vraag die veel trainers in de zaal bezighoudt: hoe bouw je een succesvol team? Opvallend genoeg gaat zijn antwoord nauwelijks over techniek of trainingsschema's. Het gaat over mensen. Over uitdagingen bieden, een gezamenlijke missie creëren en een omgeving bouwen waarin mensen kunnen excelleren.

"Het is mooi om te zien dat er zoveel mensen hun best doen om niet alleen kinderen te leren schaatsen, maar om ze ook naar de top te brengen”, vertelt Kerstholt na afloop. Daarbij benadrukt hij direct het belang van de vele vrijwilligers die de sport draaiende houden.

Toch beschouwt Kerstholt zichzelf niet als iemand die de wijsheid in pacht heeft. "Ik voel me altijd een collega. Dan vraag ik aan andere coaches: hoe doe jij dat? Never stop learning, zeggen ze toch? Het is een belangrijke eigenschap om altijd te zoeken naar nog een beetje extra.” Precies die nieuwsgierigheid brengt de coaches vandaag samen.

Met zeven theorieworkshops en zeven praktijksessies bruist het op alle hoeken van Papendal van de activiteit. De onderwerpen lopen uiteen van mentale prestaties en motivatie tot blessurepreventie, fysiologie en talentontwikkeling. Terwijl de ene trainer luistert naar een sessie over betrokkenheid en motivatie van sporters, verdiept een ander zich in de nieuwste inzichten rondom fysieke belasting of prestatiegedrag. De keuze is groot, waardoor veel trainers al vroeg moeten afwegen welke workshops ze absoluut niet willen missen.

In een van de gymzalen zorgt de workshop Trainen met een glimlach van Anouk van der Meulen en Maria van der Hoek voor een levendige discussie. Hoe houd je pubers gemotiveerd? Hoe zet je spelvormen slim in? Hoe train je kinderen met verschillende achtergronden of met een frame? De interactieve workshop maakt duidelijk dat trainers overal tegen dezelfde uitdagingen aanlopen. Veel kinderen haken af rond de puberteit. Juist daarom zijn de aanwezige coaches nieuwsgierig naar manieren om plezier, ontwikkeling en uitdaging te combineren.

In zijn workshop Praktische oefeningen ter bevordering van de schaatstechniek laat Dennis Van der Gun zien hoe trainers techniek kunnen aanleren met slimme oefenvormen. Daarbij gaat het volgens hem niet alleen om wat je aanbiedt, maar vooral om hoe je sporters laat leren. "Het draait niet alleen om oefeningen. Het gaat vooral om de denkwijze", vertelt hij na afloop. Juist bij jonge sporters ziet hij veel kansen om die manier van leren toe te passen. "Als sporters nog jong zijn, is dat het perfecte moment om motorische vaardigheden te leren."

Zijn boodschap aan de aanwezige coaches is helder: laat kinderen niet te vroeg specialiseren. "Als je jong bent moet je zoveel mogelijk proberen verschillende disciplines te doen. Voor je algemene sportontwikkeling. Dat is superbelangrijk." Volgens Van der Gun levert een brede motorische basis uiteindelijk meer op dan een vroege focus op één specifieke techniek.

Hij ziet het congres als een plek waar trainers van elkaar leren. "Je hebt niet de heilige graal. Het mooie is juist dat je ideeën met elkaar deelt."

Verspreid over de campus wordt ondertussen volop geleerd en geoefend. Terwijl tientallen trainers zich tijdens de workshop Core stabiliteit, ademhaling en topsportprestaties van bewegingsspecialist Anna Kalinakova in uitdagende houdingen manoeuvreren, verzorgt Pascal Hodselmans op de iconische blauwe atletiekbaan van Papendal de workshop Loopscholing door middel van impliciet leren. Overal wordt meegeschreven, gefilmd en gereflecteerd.

Aan het einde van de dag komt iedereen weer samen voor de afsluitend interview met olympisch kampioen baanwielrennen Jeffrey Hoogland. Met veel humor en openheid vertelt hij over zijn weg naar de olympische top, de kracht van een zelfsturende ploeg en iets over coaching. Ook de (liefdes)relaties binnen zo'n ploeg komen uitgebreid aan bod, een onderwerp waar Hoogland de nodige ervaring mee heeft opgedaan, zo wordt met een knipoog opgemerkt. De onderwerpen sluiten naadloos aan bij wat eerder op de dag in de workshops aan bod kwam: motivatie, teamcultuur, ontwikkeling en prestaties.

Na afloop blijven veel trainers nog hangen voor een drankje. Ook daar gaan de gesprekken over trainingen, sporters en nieuwe ideeën gewoon verder. Twee coaches van Exerceo vatten de dag treffend samen. "We hebben heel veel geleerd vandaag. Hoe je luistert naar je pupillen, hoe je variatie aanbrengt in je trainingen. Het was superinteressant." Haar collega knikt instemmend. "Ook de lezingen van Niels en Jeffrey waren heel pragmatisch en leerzaam. Hoe zij hebben gewerkt vanaf het begin tot aan de top. Dan weet je waar je als coach aan moet werken of het bevestigt waar je al mee bezig bent."

Op de vraag wat trainers missen die niet naar het congres komen, hoeft een van de aanwezige coaches niet lang na te denken. "Ondanks al het aanbod van online cursussen en webinars staat deze dag ver bovenaan. Wat je hier leert, kan geen andere cursus tegenop. Bovendien kies je zelf waar je bij wilt zijn. Er zit altijd iets bij voor een trainer die zich wil ontwikkelen."

Terwijl de laatste trainers richting parkeerplaats vertrekken, worden nog snel telefoonnummers uitgewisseld en workshoptips gedeeld. De een gaat naar huis met nieuwe oefeningen voor zijn pupillen, de ander met ideeën over teamcultuur of motorisch leren. Maar allemaal vertrekken ze met nieuwe inzichten die binnenkort hun weg vinden naar de volgende training.

Meer informatie over het Trainerscongres én de editie van volgend jaar (op zaterdag 12 juni) vind je hier.