'Dit is hét moment om te verduurzamen, voor het ijs van morgen’

Team Duurzaam IJs gaat met zijn missie om kunstijsbanen te verduurzamen een nieuwe fase in. Voor Hoorn leverde TDIJ een integraal energieadvies om IJsbaan De Westfries toekomstbestendig te maken. Bij een kennissessie klonk de roep om nu door te pakken, in het belang van volgende generaties. “Dit is het momentum.”

IJsbaan De Westfries was op donderdag 16 april het decor van een goed bezochte kennissessie, georganiseerd door Team Duurzaam IJs (TDIJ). Dit consortium van de KNSB, Essent en Daikin heeft recent, samen met technisch adviseur Groot Ecobouw, een integraal energieadvies uitgebracht over De Westfries.

De gemeente Hoorn, eigenaar van de ijsbaan, zal de komende maanden een keuze maken uit de drie varianten. Als het aan sport-wethouder Dick Bennis ligt, kiest de gemeenteraad straks voor de meest vergaande variant. In dat scenario wordt De Westfries niet alleen een stuk energiezuiniger en CO2-neutraal, er komt ook een extra ijsvloer (25x40 meter) én de ijsbaan gaat energie (warmte) uitwisselen met woningen en bedrijven in de omgeving. Om zijn voorkeur duidelijk te maken, citeerde de wethouder Johan Cruijff: “Voordat er iets gebeurt, moet er eerst iets gebeuren.”

Bennis gaf hiermee een stevige aftrap voor deze TDIJ-meeting, die vakkundig werd begeleid door oud-schaatser Martin Hersman. Projectleider Meis de Jongh en technisch adviseur Cees Groot gaven een toelichting op de plannen die TDIJ voor Hoorn heeft ontwikkeld. Zij benadrukten dat een ijsbaan die nu investeert in verduurzaming een oplossing kan bieden voor de lokale energietransitie. Belangrijkste reden: bij het ijs maken komt warmte vrij en die gaat in Hoorn en bij veel andere ijsbanen nu nog voor een groot deel de lucht in. Veel beter zou het zijn om die te benutten binnen de ijsbaan, bijvoorbeeld voor het verwarmen van dweil- en tapwater, of uit te wisselen via een lokaal warmtenet voor verwarming van woningen.

Hoorn als showcase

De inzichten en leerervaringen van De Westfries kun je ook op andere kunstijsbanen toepassen. Voor Team Duurzaam IJs geldt Hoorn als showcase. De TDIJ-missie komt het erop neer dat je schaatsen toegankelijk en betaalbaar houdt voor toekomstige generaties, omdat je zuiniger en slimmer omgaat met energie. Door verduurzamingsmaatregelen en nieuwe technologie verbruik je minder energie. In combinatie met de overstap van aardgas naar opwek van groene stroom en het delen van energie met de omgeving, dring je de CO2-uitstoot van een ijsbaan sterk terug.

In het geval van De Westfries ligt er zelfs een potentieel om de CO2-uitstoot tot nul te reduceren én nog bij te dragen aan de reductie van de CO2 van de omgeving, waardoor de ijsbaan een belangrijke oplossing kan worden in de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente. En niet onbelangrijk: met extra vierkante meters ijs kun je meer mensen schaatsplezier bieden.

Het publiek van de kennissessie, waaronder veel technisch geschoolden, ging na de pauze dieper in op de materie. Eén groep boog zich over het thema ‘de ijsbaan als middelpunt voor de energietransitie van de omgeving’, onder leiding van Jorike van Santen – Grooters en Arend van Eerd van Essent Infrastructure Solutions. De tweede groep voerde geanimeerde gesprekken over ‘de impact van verduurzaming op de exploitatie van ijsbanen’, dit onder leiding van Meis de Jongh, Cees Groot en Matthé Laan (Alkmaar Sport).

Wat in de verdiepende sessies duidelijk werd, is dat technisch specialisten veel kennis hebben over verduurzaming. Ze verschillen soms ook van mening over de optimale oplossing. Wat de beste, slimste, en duurzaamste aanpak is? Die zal per situatie, dus per ijsbaan verschillen. Team Duurzaam IJs probeert aanwezige denkkracht te bundelen en kennis uit te wisselen om zo de slagkracht te vergroten.

Dat laatste is hard nodig, want voor de schaatssport zijn energiezuinige, betaalbare  kunstijsbanen onmisbaar, nu en in de toekomst. Er is zelfs in heel het land behoefte aan extra vierkante meters ijs. Met name de 30x60-ijsvloeren zitten overal overvol, dankzij de groeiende populariteit van kunstschaatsen, shorttrack en ijshockey.

Pleitbezorger van extra ijs

De schaatsbond is dan ook een warm pleitbezorger van extra ijs. Vanuit het KNSB-gewest Zuid-Holland kwam op deze middag een krachtige boodschap. “Dit is het momentum voor verduurzaming”, zei Leon van Bohemen, hartstochtelijk schaatser én werktuigbouwkundige. Hij wees op taakstelling van gemeenten, die warmtenetten moeten creëren. Hij wees ook op de netcongestie, die maakt dat bedrijven en woningen jarenlang moeten wachten om een stroomaansluiting. En dan heb je nog de onzekere energieprijzen als gevolg van actuele oorlogen. “Dus ga nu aan de slag, dan kun je blijven schaatsen, met trots op de mooie sport en de verduurzaming die we met elkaar realiseren.”

Aan Team Duurzaam IJs zal het niet liggen. De KNSB, Daikin en Essent spannen zich in om ijsbanen in heel het land te ondersteunen op het pad van verduurzaming. TDIJ zal die missie de komende tijd uitgebreid over het voetlicht brengen, onder het motto ‘Voor het ijs van morgen’, onder meer via de kersverse website Teamduurzaamijs.nl. “Wat ons allen verbindt, is de liefde voor het schaatsen”, zei sportmarketeer Pieter Kuijpers (More2Win). “Die willen we doorgeven, zodat onze (klein)kinderen ook met deze magie mogen opgroeien.”